Rapport: verduurzaming landbouw stokt door gebrek aan middelen
De verduurzaming van de landbouw staat breed op de agenda, maar dreigt in de praktijk te stranden op een tekort aan bruikbare gewasbeschermingsmiddelen. Dat is de kern van het rapport Transitie zonder gereedschap van De Eerste Duurzame Generatie. Volgens onderzoekers ontstaat er een riskante tussenfase nu bestaande synthetische middelen sneller verdwijnen dan groene of biologische alternatieven beschikbaar komen.
Voor het rapport zijn vollegrondstelers, akkerbouwers en gewasbeschermingsspecialisten geïnterviewd. Hun boodschap is niet dat de sector verduurzaming afwijst, maar dat het tempo schuurt met de praktijk. Telers investeren volgens het rapport al in bodemkwaliteit, geïntegreerde teeltstrategieën en biologische oplossingen, maar lopen tegen grenzen aan als nieuwe middelen uitblijven. "Telers zijn bereid om stappen te zetten en doen dat ook," stelt auteur Hidde Boersma. "Maar zolang de alternatieven er nog niet zijn, neemt het risico in het veld toe."
Druk voelbaar
Die druk is inmiddels zichtbaar in onder meer kool, zachtfruit en pootaardappelen. Doordat boeren vaker op dezelfde middelen moeten terugvallen, neemt de kans op resistentie en hogere ziektedruk toe. Tegelijk blijven kwaliteitseisen vanuit markt en keten overeind, waardoor het risico op misoogst of verlies vooral bij de teler komt te liggen. Volgens het rapport leidt dat er nu al toe dat ondernemers bepaalde gewassen uit hun teeltplan schrappen.
Geloofwaardigheid duurzaamheidsbeleid
De publicatie roept daarom op tot een realistischer overgangsbeleid. Verduurzaming is volgens de auteurs wel degelijk haalbaar, maar alleen als randvoorwaarden als begeleiding, monitoring, risicodeling en ruimte voor tijdelijke terugvalopties op orde zijn. Zonder passend middelenpakket dreigt niet alleen productieverlies, maar ook verplaatsing van teelt naar regio’s met ruimere en mogelijk minder duurzame regels. Daarmee komt niet alleen het verdienvermogen van Europese telers onder druk, maar ook de geloofwaardigheid van het duurzaamheidsbeleid zelf.
